Suikeren halfvasten

Laetare (Latijn voor zich verheugen) valt op de vierde zondag in de veertigdagentijd. Op deze zondag wordt gevierd dat de vasten halfweg is en dat het paasfeest in aantocht is. De term ‘Laetare’ is ontleend aan het eerste woord van de gregoriaanse gezangen voor de mis van deze dag.

In Antwerpen werd met halfvasten het feest van de graaf van halfvasten of ‘Sinte Greef’ gevierd.

Rond 1500 arriveerden de eerste schepen uit West-Indië met ruwe suiker, de raffinage gebeurde in Antwerpen. De verkoop sloeg niet direct aan en de schout van Antwerpen, tevens markgraaf, reed met een open koets door de stad en deelde suikergoed uit. Zo ontstond de traditie om op die zondag suikergoed aan de kinderen te geven. Geliefden gaven elkaar een ‘graaf’ of ‘gravin’ in speculaas.

Karel Constant Peeters geeft in zijn boek ‘Eigen aard’ een andere verklaring voor de oorsprong van dit feest, hij ziet het als een slotfeest van de winter. De winter werd verbrand onder de vorm van een stroman en men haalde feestelijk de lentegraaf binnen, getooid met linten en frisgroen. De talrijke vuren rond halfvasten en de fakkeltochten in sommige streken zouden daar een bewijs van zijn.

Het feest van Sinte Greef stierf een stille dood na WOII. Een warenhuis in Antwerpen probeerde het in 1962 tevergeefs nieuw leven in te blazen.