Chiaroscuro

We vertellen aan de bezoekers van de Sint-Pauluskerk dat Pieter Pauwel Rubens de techniek van het clair-obscur bestudeerd heeft in Italië en hem vervolgens heeft toegepast op de vroege werken die hij schilderde voor de Antwerpse dominicanenkerk (en die je er nog altijd in situ kunt bewonderen). Er bestaat dan ook een grote kans dat Pieter Pauwel de techniek ‘chiaroscuro’ noemde, het Italiaans voor clair-obscur.

Eén van de kenmerken van clair-obscur is dat de lichtbron niet duidelijk aanwijsbaar is. Op de ‘Aanbidding van de Herders’ bijvoorbeeld kom je pas na lang kijken tot het besef dat het kind Jezus die lichtbron is. Op deze foto werkt dat effect dubbel. Zowel door het gotische noordwestelijk raam van onze voorgevel als door de geopende deur naar de pandgang valt licht van onbestemde oorsprong in de overigens duistere kerk.

Het gebruik van clair-obscur creëert een verwachting. Je zit eigenlijk vol spanning te kijken naar wat er gaat gebeuren, nog meer dan naar wat je op de foto ziet.