15 Mysterieën op reis

Meer dan 400 jaar hingen de ‘15 Mysteriën van de rozenkrans’ in de Antwerpse Sint Pauluskerk, maar vanaf deze week zijn de schilderijen te bewonderen in Het Noordbrabants Museum. Een unieke kans, want de werken zijn nog nooit buiten België geweest. Het is de eerste keer dat ze samen buiten de kerk zijn te bewonderen. En dan ook nog eens van héél dichtbij.

In 2025 bracht museumdirecteur Jacqueline Grandjean een bezoek aan de Belgische stad. Daar kwam ze erachter dat de beroemde werken tijdelijk niet te zien zouden zijn vanwege een grootschalige restauratie. Grandjean trok de stoute schoenen aan en vroeg de kerk of Het Noordbrabants Museum ze in bruikleen mocht nemen.

Het gaat om vijftien grote schilderijen uit de zeventiende eeuw, gemaakt door grote kunstenaars als Peter Paul Rubens, Antoon van Dyck en Jacob Jordaens. “Elk schilderij is een belangrijk moment uit het leven van Jezus en Maria”, legt curator Floris van Alebeek uit.

In de Sint-Pauluskerk vergde het behoorlijk geoefende nekspieren om de monumentale stukken goed te bekijken. De onderkant hing op vier meter hoogte. In het Noordbrabants Museum zijn de schilderijen voor het eerst op ooghoogte te bestuderen, waardoor de kleinste details zichtbaar worden. “Je ziet de tranen over de wangen van Jezus en Maria rollen”, valt Van Alebeek op. Ook Armand Storck van de Sint-Pauluskerk kijkt zijn ogen uit: “Het is ongelooflijk hoe gedetailleerd ze zijn gemaakt.”

Deze monumentale kunst naar Den Bosch krijgen, had nog wel de nodige voeten in aarde. De werken behoren tot een collectie van Vlaamse topstukken. Een speciale commissie moest er dus eerst mee akkoord gaan dat de ‘15 Mysteriën van de rozenkrans’ werden uitgeleend en vervoerd naar het buitenland. “Die mensen moesten we ook overtuigen. Maar we merkten ook van die kant steeds meer enthousiasme”, vertelt Van Alebeek. Het transporteren ging met de grootste zorgvuldigheid, want de eeuwenoude schilderijen zijn erg gevoelig voor bijvoorbeeld temperatuurswisselingen en trillingen.

De tijdelijke verhuizing heeft zelfs nog een historisch tintje. Tijdens de tachtigjarige oorlog werd Den Bosch bezet. Religieuze kunstschatten werden toen juist naar Antwerpen gebracht. Nu, vier eeuwen later, maakten de schilderijen uit de Sint-Pauluskerk diezelfde reis, maar dan precies omgekeerd.

“Het maakt mij ontzettend trots dat we deze werken hier mogen tentoonstellen. Het is waanzinnig om ze van zo dichtbij te kunnen zien en elke dag mensen ervan te kunnen laten genieten”, vertelt Van Alebeek met een grote glimlach op zijn gezicht. De schilderijen uit de zeventiende eeuw zijn vanaf 11 juli tot en met 25 oktober te bewonderen in Het Noordbrabants Museum. Voor meer (praktische) informatie, ga naar de website van het Noordbrabants Museum.In de loop van 2027 verwacht de Sint-Pauluskerk de stukken weer aan de muur te hebben. De volledige restauratie zou in 2028 klaar moeten zijn.

Bekijk hier het interview

(bron DVTnieuw.nl)

(foto Rob Lipsius)