De zon van Thomas

Pieter Verbruggen de Oude sloot in 1654 een contract met de Antwerpse predikheren voor het maken van een doksaal met twee altaren en een apart altaar voor de ‘Zoete naam Jezus’ dat we vandaag beter kennen onder de naam ‘Sacramentsaltaar’. Dat laatste altaar verving een ouder in hout. We weten hoe dat houten altaar eruit zag dankzij een inventaris uit 1616, waarvan de beschrijving van het altaar begint met: “Den Altaer van houtwerck mette figuren van Sint Thomas van Aquinen ende Sint Hiacintus, over weder syden”.

In het huidige altaar, dat in 1656 werd opgeleverd, is Thomas van Aquino dan ook niet toevallig tweemaal aanwezig. Hij was immers al present op het houten altaar omdat hij de auteur was van de ‘sacramentshymnen’. Pieter Pauwel Rubens heeft hem afgebeeld op het schilderij de ‘Samenspraak over het Heilig Sacrament’ dat nu in het altaar hangt (en dat moest verlengd worden om het in het altaar te laten passen). Pieter Verbruggen deed er nog een schepje bovenop en maakte een prachtig halfreliëf in marmer, waarop Thomas en zijn attributen staan afgebeeld.

Thomas keert zijn gezicht naar het zuiden, daar waar het overvloedige licht door de twee gotische ramen van de sacramentskapel naar binnen gutst. Zo kijkt hij naar de zon, die ook als symbool op zijn borst prijkt, als teken van de ene waarheid (er is maar één waarheid, net zoals er maar één zon is). De Heilige Geest komt nog vlug wat wijsheid in het oor van Thomas gieten. De foto is genomen in de late namiddag, wanneer het witte marmer begint te blozen. Het warme licht flatteert de mooie kop van Thomas.