Lazuursteen

In de catalogus* van de tentoonstelling ‘Oog in oog met Rubens & Van Dyck’ vermelden we de theorie dat de nog onervaren Antoon Van Dyck op de Kruisdraging te veel olie gemengd heeft met gemalen lapis lazuli. Dat zou de reden kunnen zijn dat Maria’s mantel een wat bleke blauwe kleur heeft gekregen, in tegenstelling tot het felle blauw dat lapis lazuli of lazuursteen belooft.

Lapis lazuli is een halfedelsteen die in de stad Ur al verhandeld werd in ca. 4000 voor Christus. Hij werd in het dodenmasker van Toetanchamon verwerkt en in Europa brak hij door als pigmentgrondstof in de Renaissance.

Omdat we de ingezette steen van collega Erika G. niet mochten vermalen voor een kleine proef, trokken we naar het Rubenshuis. In de ondergrond kun je daar tijdens de restauratie naar ‘Rubens Experience’ kijken en bij een overzicht van de grondstoffen die de meester gebruikte vonden we de steen en het pigment. Het pigment wordt gemaakt door toevoeging van hars, was, gom en lijnzaadolie en die grondstoffen bepalen mee de intensiteit van de kleur. Het felle azuurblauw lijkt inderdaad wat verbleekt op de Kruisdraging van Antoon.

*te koop aan kassa en balie voor slechts 10 euro (voor museumpashouders slechts 8 euro)