Luiken en gordijnen

Auteur Wendy Wauters wijst in haar boek ‘De geuren van de kathedraal’ (Lannoo, 2023) op het praktische nut van zijluiken aan altaarstukken: ‘De brandende kaarsen stonden tijdens de mis vervaarlijk dicht tegen de kostbare altaarstukken, wat meteen de reden was om de buitenluiken vaak volledig zwart te schilderen of alleen maar in grijstinten te tooien’. De zijluiken werden geopend tijdens hoogdagen en bleven op andere momenten meestal dicht.

Ook in de Sint-Pauluskerk wilde de kerkraad in de 19de eeuw de schilderijen beschermen, zo lezen we in de notulen van de zitting van 8 augustus 1813: ‘De kamer der kerkmeesters van Sint-Paulus heeft genoteerd dat het gordijn van het altaarstuk van het koor gemaakt is om dat schilderij te bevrijden van de aanhoudende hitte van de zomer en ook van het stof, dat door kuisen van koor en kerk daarop zou kunnen vallen’. Het gaat om bezorgdheid over het schilderij ‘De Kruisafneming’ van Cels, dat pas luttele jaren eerder in het hoogaltaar was bevestigd.

De kerkraad wilde natuurlijk dat kerkgangers hun nieuwe aanwinst af en toe konden zien en voegde eraan toe: ‘Dat nochtans dit pronkstuk, dienende tot sieraad van het huis Gods, op alle bijzondere feestdagen der kerk en die dagen op welke deze kerk het meest bezocht wordt, aan de ogen van het publiek niet mag onttrokken worden’.