Van crabbelinge tot ‘Kruisdraging’ van Van Dyck

Nog tot 18 februari kan je in het museum Plantin-Moretus terecht voor de tentoonstelling ‘Van crabbelinge tot carton’, een overzicht van wie, waarom en hoe men in de 16de en 17de eeuw in onze streken tekende.

Zo’n ‘crabbelinge’ is de voorstudie van Van Dyck voor zijn ‘Kruisdraging’. Museum Plantin-Moretus omschrijft het werk zo: ‘Het is een tekening met pen in bruin, gewassen met bruine en lichtgrijze waterverf over een eerste opzet met zwart krijt op vergeeld wit papier, licht opgehoogd met witte dekverf. Verdeeld in ruiten. Opgeplakt.’ Met maar liefst tien schetsen, tekeningen en voorstudies, verspreid over de hele wereld, is dit negende schilderij uit de Rozenkransreeks één van de best gedocumenteerde van Van Dyck.

Zowel het schilderij als de tekeningen staan bol van dynamiek. Beiden slagen erin om verschillende momenten uit Christus’ Kruisweg in één beeld vast te leggen: Maria’s gelaat met tranen schuilt achter een opulente mantel, Simon van Cyrene staat klaar om Jezus te helpen bij het dragen van het kruis. De diagonale en parallelle lijnen van de hoofden en de armen van de beulen en de soldaten met hun hellebaarden omkaderen het emotionele tafereel dat letterlijk doorkruist wordt.