nl en
menu

Preken

Terug naar overzicht

Preken

Preek van de week: 21 juni 2026 - Kiran Joy o.p.

De pastoor van onze parochie, Didier Croonenberghs o.p. of één van zijn medebroeders houden tijdens de zondagsviering een homilie. Een wekelijkse pastorale handleiding voor de gelovigen op basis van het evangelie. Hieronder vindt u de preek van de voorbije week: 

“Wees niet bang.”

Toen ik student was in India, had ik een leraar die sterk geloofde in herhaling. Vlak voor de examens herhaalde hij bepaalde theorieën en definities telkens opnieuw. Destijds vonden wij dat soms een beetje vervelend. We dachten: “Meneer, dat weten we ondertussen wel.” Maar hij begreep iets wat wij nog niet begrepen. Wanneer de druk van een examen toeneemt, kan angst ervoor zorgen dat zelfs vertrouwde kennis plots uit je geheugen verdwijnt.

Ik herinner me nog één bepaalde theorie die ik bijzonder goed kende. Ik had ze grondig bestudeerd en verschillende keren herhaald. Als iemand mij de dag vóór het examen ernaar gevraagd had, had ik zonder aarzelen antwoord kunnen geven. Maar toen het examenblad voor mij lag en ik de vraag zag, sloeg de paniek toe. Ik keek naar de vraag en plots was mijn hoofd zo leeg als een woestijn. Het antwoord schoot me pas weer te binnen, heel trouw, dat wel, ongeveer tien minuten nadat het examen afgelopen was. Het probleem was niet dat ik het nooit geleerd had. Het probleem was dat angst mij deed vergeten wat ik eigenlijk al wist.

Misschien is dat de reden waarom Jezus in het evangelie van vandaag drie keer hetzelfde zegt: “Wees niet bang.” Hij spreekt tot mensen die Hem al kennen. Ze hebben naar zijn prediking geluisterd, zijn wonderen gezien en alles achtergelaten om Hem te volgen. Toch weet Jezus dat er momenten zullen komen waarop angst hen dreigt te doen vergeten wat zij al over God hebben geleerd. Angst heeft namelijk een merkwaardige kracht. Hij vergroot wat ons bedreigt en duwt al het andere naar de achtergrond.

Dat is precies wat er lijkt te gebeuren met Jeremia in de eerste lezing. Je voelt bijna de druk waaronder hij leeft. Overal hoort hij beschuldigingen, gefluister en bedreigingen. Voor een ogenblik lijkt de vijandigheid rondom hem groter dan alles wat God ooit heeft beloofd. Maar dan herinnert de profeet zich plots iets wat door de angst bijna verduisterd was geraakt: “De Heer staat mij ter zijde als een machtige held.” Zijn vijanden zijn niet verdwenen. Zijn situatie is niet verbeterd. Wat verandert, is zijn manier van kijken. Hij begint zijn omstandigheden te zien in het licht van God, in plaats van God te zien in de schaduw van zijn omstandigheden.

Ik denk dat dit vaker gebeurt dan we beseffen. Kritiek die ons raakt, een teleurstelling, onzekerheid over de toekomst, een moeilijk gesprek dat ons morgen te wachten staat – zulke dingen kunnen zoveel ruimte innemen in ons denken dat ze onze hele werkelijkheid lijken te bepalen. De heilige Thomas van Aquino merkte op dat angst ons oordeel beïnvloedt. Het doet ons het juiste perspectief verliezen. Het gevaar kan reëel zijn, maar angst maakt het groter dan het werkelijk is. Geloof ontkent de moeilijkheid niet. Geloof herstelt de juiste verhouding.

Daarom spreekt Jezus in het evangelie zoveel over de Vader. Hij spreekt over mussen. Hij spreekt over de haren op ons hoofd. Op het eerste gezicht lijken dat onbeduidende beelden, maar ze onthullen iets diepzinnigs. Jezus wil zijn leerlingen laten beseffen dat zij niet vergeten zijn. De Vader kent hen. De Vader ziet hen. De Vader draagt zorg voor hen.

En misschien is dat precies wat angst uit ons geheugen probeert weg te nemen. Angst vernauwt onze blik en richt al onze aandacht op het probleem dat vlak voor ons ligt, totdat al het andere naar de achtergrond verdwijnt. We raken zo bezig met wat er misschien zal gebeuren dat we vergeten wie er met ons meegaat.

In zekere zin is dat het verhaal van de mensheid vanaf het begin. Paulus herinnert ons vandaag aan Adam, wiens eerste reactie na de zonde niet was om naar God toe te gaan, maar om zich voor Hem te verbergen. Angst kwam het menselijk hart binnen en creëerde onmiddellijk afstand. Adam zag God niet langer als een Vader die te vertrouwen is, maar als iemand voor wie hij zich moest verstoppen.

En juist daar zien we hoe anders Christus handelt. In het evangelie brengt Jezus mensen voortdurend terug naar het licht. Hij openbaart het gelaat van de Vader. Hij zegt tegen zijn leerlingen dat zij niet verborgen moeten houden wat zij van Hem hebben gehoord, maar het van de daken moeten verkondigen. Hij roept hen weg uit angst, weg uit verborgenheid, weg uit zelfbescherming. Als Adams eerste reactie was om zich te verbergen, dan is de zending van Christus ons opnieuw het vertrouwen te schenken van kinderen die weten dat zij geliefd zijn door hun Vader.

Daarom eindigt Jezus het evangelie met de oproep om Hem voor de mensen te erkennen. “Iedereen die Mij bij de mensen zal erkennen, zal ook Ik erkennen bij mijn Vader in de hemel.” Het tegenovergestelde van angst is niet stoerheid of bravoure. Het tegenovergestelde van angst is vertrouwen. Het is de zekerheid dat Gods waarheid over ons dieper gaat dan de meningen van anderen en dat Gods kennis van ons groter is dan welk etiket de wereld ons ook wil opplakken.

Paus Leo heeft onlangs opgemerkt dat veel van de angsten van onze tijd voortkomen uit het vergeten van onze diepste identiteit. We worden voortdurend verleid om onszelf te meten aan succes, invloed, prestaties of erkenning. Maar Jezus wijst zijn leerlingen in een andere richting. Nog vóór we succesvol of onsuccesvol zijn, bewonderd of genegeerd, zijn wij gekend door de Vader. De wereld vraagt ons voortdurend onze waarde te bewijzen. Het evangelie herinnert ons eraan dat onze waarde ons reeds geschonken is.

Misschien is dat wel de vraag die deze lezingen vandaag aan ons stellen. Wanneer angst ons leven binnenkomt – en dat zal vroeg of laat gebeuren – wat laten wij ons dan afnemen? Vergeten wij Gods trouw, Gods nabijheid en Gods liefde? Of herinneren wij ons, zoals Jeremia, dat de Heer ons niet verlaat?

Soms vraag ik mij af of de woorden “Wees niet bang” minder een bevel zijn dan een herinnering. Een herinnering aan wie God is. Een herinnering aan wie wij zijn. Een herinnering dat wij, vóór we iets anders zijn – succesvol of onsuccesvol, sterk of zwak, zelfverzekerd of onzeker – kinderen zijn van een Vader die ons beter kent dan wij onszelf kennen.

Het goede nieuws is dat ik uiteindelijk geslaagd ben voor het examen. Het minder goede nieuws is dat ik nog altijd niet zeker weet of dat dankzij mijn kennis was.

Angst zal misschien luid spreken. Maar het hoeft niet de luidste stem te zijn. Want boven alle andere stemmen blijft Christus ons hetzelfde woord toefluisteren dat zijn leerlingen toen nodig hadden en dat wij vandaag nodig hebben: “Wees niet bang.” Amen.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

We verzenden een wekelijkse nieuwsbrief met activiteiten en informatie over Sint Paulus.

Inschrijven